W ostatnich miesiącach Polska znacząco przyspieszyła swoje plany inwestycyjne w sektorach bezpieczeństwa, obronności i technologii, wprowadzając dwa ważne instrumenty finansowe: Narodowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obrony, będący częścią Planu Odbudowy i Odporności (KPO) oraz europejską inicjatywę SAFE – Security Action for Europe.
Narodowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obrony Narodowej
Polski rząd zatwierdził utworzenie funduszu dedykowanego wspieraniu strategicznych projektów dla bezpieczeństwa narodowego, z kapitałem żelaznym w wysokości ok. 6–7 mld euro. Środki pochodzą częściowo z KPO i zostaną wykorzystane na sfinansowanie:
- budowa i modernizacja infrastruktury cywilnej i infrastruktury podwójnego zastosowania (drogi, mosty, wiaty, linie kolejowe);
- interwencje mające na celu wzmocnienie cyberbezpieczeństwa i ochronę infrastruktury krytycznej;
- modernizację przemysłu obronnego, z naciskiem na badania naukowe i innowacje.
Zarządzanie funduszem zostanie powierzone Bankowi Gospodarstwa Krajowego (BGK), który utworzy spółkę celową dedykowaną do wyboru i finansowania projektów. Jest to ważny krok w kierunku zwiększenia odporności kraju i zachęcenia przedsiębiorstw do udziału, w tym na szczeblu lokalnym, dzięki subsydiowanym pożyczkom i inwestycjom bezpośrednim.
SAFE – Działania na rzecz bezpieczeństwa w Europie
Na poziomie europejskim Polska jest również protagonistą nowej inicjatywy SAFE (Security Action for Europe), instrumentu, za pomocą którego Unia Europejska zamierza wzmocnić swoją bazę przemysłową i technologiczną w dziedzinie obronności.
W ramach programu SAFE przewidziano łączny pułap 150 mld euro w postaci subsydiowanych pożyczek dla państw członkowskich w celu przyspieszenia wspólnych i skoordynowanych inwestycji w projekty strategiczne. Polska złożyła do Komisji Europejskiej wstępny wniosek o ok. 45 mld euro, najwyższy spośród wszystkich krajów UE, a może uzyskać nawet 43,7 mld euro.
Środki zostaną przeznaczone na wsparcie produkcji i innowacji w sektorze obronności, ze szczególnym uwzględnieniem europejskiej współpracy przemysłowej i wspólnego łańcucha dostaw technologii (co najmniej 65% komponentów musi pochodzić od firm europejskich). Warszawa będzie musiała przedstawić krajowy plan inwestycyjny do listopada 2025 r., a pierwsza transza środków spodziewana jest na początku 2026 r.
Możliwości dla firm i inwestorów
Wspólna aktywacja tych dwóch instrumentów – narodowego funduszu i programu SAFE – tworzy szczególnie korzystny scenariusz dla firm zainteresowanych współpracą z Polską w obszarach obronności, cyberbezpieczeństwa, infrastruktury i technologii podwójnego zastosowania.
Inicjatywy te wyznaczają nowy etap dla kraju, który dąży do wzmocnienia swojej strategicznej autonomii i stania się referencyjnym hubem przemysłowym i technologicznym dla Europy Środkowej. Dla zagranicznych firm i inwestorów oznacza to nowe możliwości współpracy, udziału w przetargach i wspólnego rozwoju projektów w najbliższych latach.